غلبه بر فقر اطلاعاتی نهاد کتابخانه های عمومی کشور - غلبه بر فقر اطلاعاتی
جستجوی سریع در مطالب مجله
صفحه اصلی > معرفی کتاب
تاريخ انتشار : ۱۳۹۶/۵/۶|۱۵:۲۰
کتاب

پژوهشی درباره نقش کتابخانه‌های عمومی در قرن بیست‌و‌یکم

غلبه بر فقر اطلاعاتی

زندگی انسان معاصر وابسته به محیط زیست اجتماعی و فناورانه است که هر روز رنگ و بوی جدیدی به خودش می‌گیرد. این کتاب کوششی برای افزایش درک ما از محیط پیرامونی است، یعنی به‌طور خاص در پی افزایش فهم ما از نقش حیاتی کتابخانه‌های عمومی در چیرگی بر فقر اطلاعاتی است. نویسنده در این کتاب و در فصل اول، با استفاده از چهارچوب تحلیل در سطح کلان و خُرد، مفهوم فقر اطلاعاتی را بررسی می‌کند. سپس در فصل دوم به بافت و زمینه‌ای اشاره می‌کند که این کتاب از آن سر برآورده است. نقش تاریخی کتابخانه‌های عمومی در رفع محرومیت‌های آموزشی و اجتماعی در این فصل بحث شده است. علاوه بر این، سیاستگذاری‌های دولت در زمینه رفع نیازهای اجتماعی مردم و آسان‌سازی دسترسی به اطلاعات در بریتانیا و نقش کتابخانه‌های عمومی در هموار کردن این راه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین به‌عنوان یک موردپژوهشی، خدمات کتابخانه‌های ایرلند شمالی در چهارچوب گسترده‌تر خدمات کتابخانه و خدمات اطلاعاتی در بریتانیا بررسی شده است.

فصل سوم نیز به کند و کاو در این پرسش می‌پردازد که فقر اطلاعاتی چیست. نویسنده برای پاسخ به این پرسش به طور جداگانه چیستی فقر و چیستی اطلاعات را بررسی می‌کند و نحوه ترکیب آنها را در مفهوم فقر اطلاعاتی مورد تامل قرار می‌دهد. افزون بر این، نویسنده درباره خاستگاه این مفهوم و اصطلاح «فرد دچار فقر اطلاعات» بحث می‌کند و فقر اطلاعاتی را در گفتمان علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی معرفی می‌کند. تحلیل عمیق فقر اطلاعاتی و طرد اجتماعی در این فصل مبتنی بر استفاده از داده‌هایی است که از پژوهش نویسنده و ادبیات منتشر شده به دست آمده است. به طور خلاصه، در این فصل عوامل اصلی بررسی می‌شوند که به فقر اطلاعاتی می‌انجامند و اینکه خدمات کتابخانه‌های عمومی چگونه می‌توانند در رفع آن موثر باشند.

فصل چهارم از داده‌هایی استفاده می‌کند که مبتنی بر مصاحبه‌ها و پیمایش‌ها هستند و تصویر دقیقی از عواملی را ارائه می‌دهد که فقر اطلاعاتی را به وجود می‌آورند. نویسنده در این فصل، اهمیت سنجش تاثیرگذاری کتابخانه‌های عمومی را در نظر می‌گیرد و درباره ایجاد شاخص‌های فقر اطلاعاتی بحث می‌کند. او این پرسش را مطرح می‌کند که این شاخص‌ها را چگونه می‌توان برای سنجش تاثیرگذاری خدمات کتابخانه‌های عمومی به کار برد و چگونه این شاخص‌ها می‌توانند در بخش‌های دیگر کتابخانه‌ها به عنوان شیوه‌ی سنجش و ارزیابی تاثیرگذاری خدمات آنها به کار روند.

فصل پنجم مبتنی بر یافته‌های پژوهشی خود نویسنده است. نویسنده توصیفی از چیستی اطلاعات در سطح کلان و نحوه بررسی آن در کتابخانه‌های عمومی ارائه می‌دهد، آن هم با استفاده از راه‌بردهای رفع فقر و دسترسی افراد کم‌سواد به کتابخانه‌ها و آسان‌سازی ادغام اجتماعی و دیجیتالی. بر این اساس، آمار دسترسی به اینترنت در بریتانیا و نقش کتابخانه‌های عمومی در اجرای خط مشی دولت برای گسترش اطلاعات و دسترسی به اطلاعات بررسی شده است. همچنین نویسنده مهارت‌های کارمندان کتابخانه‌های عمومی را بررسی می‌کند که برای ادغام اجتماعی و دیجیتالی لازم است.

نویسنده در فصل ششم نحوه مشارکت کتابخانه‌های عمومی در سطح اروپا را در نظر می‌گیرد از این جهت که آنها به چه روشی می‌توانند از یادگیری حمایت کنند و دسترسی به اطلاعات را برای افزایش ادغام اجتماعی و دیجیتالی افراد آسان سازند. همچنین به این مساله می‌پردازد که دستور العمل‌های دولت برای یادگیری بلندمدت چگونه در خدمات و راهبردهای کتابخانه‌های عمومی بازتاب یافته است. نقش کتابخانه‌های عمومی در گسترش سواد و بهبود مهارت‌های سواد فناوری ارتباطات و اطلاعات نیز تحلیل شده است.

نویسنده در فصل‌های هفت و هشت با در نظر گرفتن یافته‌های کلان محور، یافته‌های موجود را بررسی می‌کند. به عنوان مثال در فصل هفتم نشان داده می‌شود که نظریه‌های مربوط به فقر اطلاعاتی در سطح اجتماعی ـ فرهنگی چگونه می‌توانند برای روشن ساختن نحوه تاثیرگذاری کتابخانه‌های عمومی بر اجتماعات محروم به کار روند. برای نمونه با استفاده از این نظریه‌ها شیوه فعالیت کتابخانه‌های عمومی در بهبود و ترویج یادگیری و مشارکت اجتماعی مردم تحلیل می‌شود.

نحوه مواجهه کتابخانه‌های عمومی با فقر اطلاعاتی در درون اجتماعات نیز موضوع و مساله فصل هشتم را تشکیل می‌دهد. نویسنده در این فصل بر شیوه فعالیت‌های راهبردی کتابخانه‌ها در سیاستگذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در اجتماعات محلی تمرکز می‌کند. اما نویسنده در فصل نهم فقر اطلاعاتی را در سطح خُرد پژوهش و بر اساس آن، شاخص‌های فقر اطلاعاتی را در موردپژوهشی خود بررسی می‌کند و تاثیر سیاستگذاری‌های راهبردی کتابخانه‌های عمومی بر افراد را به طور دقیق مورد سنجش قرار می‌دهد.

نویسنده در فصل پایانی کتاب (فصل دهم) چالش‌های پیش روی کتابخانه‌های عمومی را مورد تامل قرار می‌دهد، یافته‌های کلیدی را به طور خلاصه بیان می‌کند و پیشنهاداتی برای سیاستگذاری و فعالیت‌ها در زمینه کتابخانه‌های عمومی ارائه می‌دهد.

 

 

Mckeown, Anthony. (2016). Overcoming Information Poverty; Investigation the Role of Public Libraries in The Twenty-First Century. Elsevier.

 

ارسال نظر
captcha
ارسال