هنوز با چیدمان مدرن و جذابی در کتابخانه‌ها روبه‌رو نهاد کتابخانه های عمومی کشور - هنوز با چیدمان مدرن و جذابی در کتابخانه‌ها روبه‌رو نشده‌ام
جستجوی سریع در مطالب مجله
صفحه اصلی > کتابخانه
تاريخ انتشار : ۱۳۹۶/۵/۱۶|۱۴:۴۱
حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی از ویژگی کتابخانه‌های امروزی می‌گوید

هنوز با چیدمان مدرن و جذابی در کتابخانه‌ها روبه‌رو نشده‌ام

عطیه مناجاتی

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی در گفتگو با مجله «خواندن» معتقد است امروزه لزوم و اهمیت کتاب و کتاب‌خوانی بر کمتر کسی پوشیده است و دراین‌بین کتابخانه‌ها نقش مهمی می‌توانند داشته باشند. او شرح می‌دهد که کتابخانه‌ها چگونه می‌توانند با بهره‌گیری از چیدمانی مدرن و جذاب و البته استفاده از جذابیت‌های نسخ خطی و کتاب‌های قدیمی، مردم را جذب و به رسالت خود جامه عمل بپوشانند.

  • آیا برای مطالعه به کتابخانه می‌روید؟ چه ضرورتی را در استفاده از کتابخانه‌ها می‌بینید؟

بله. شاید مهم‌ترین دغدغه کسانی که به کتابخانه می‌روند داشتن فضای امن و مناسب مطالعه است و من به خاطر مشغله سعی کرده‌ام چنین موقعیتی را در خانه فراهم کنم و کتابخانه‌ای برای خود در خانه ایجاد کرده‌ام. یکی دیگر از مهم‌ترین کارکردهای کتابخانه‌ها اشراف بر منابع و مأخذ کتاب‌های مرجع است. من در کتابخانه خود تا آنجایی که می‌توانستم منابع و مآخذ و مراجع را پیش خودم جمع‌آوری کردم و توانسته‌ام کتابخانه نسبتاً غنی تدارک ببینم. نکته این است مسئله‌ای که شاید رفت‌وآمد ما را به کتابخانه‌ها کمتر کرده است سبک زندگی مدرن امروزی است.

  • تفاوت مطالعه در کتابخانه در قیاس با دیگر فضاها چیست؟

آنچه  افراد برای مطالعه نیاز دارند یک مکان آرام با نور کافی هست و از طرف دیگر دسترسی به منابع و مأخذ متفاوت است که شاید این شرایط را در بسیاری از فضاهای دیگر غیر از کتابخانه هم بشود به دست آورد. اما وقتی در کتابخانه هستیم تمرکزی بر فرد ایجاد می‌شود که در محیط‌های دیگر ممکن است به این راحتی به دست نیاید. یعنی شما هم خودتان موظف هستید که این وضعیت آرام و دنج کتابخانه را رعایت کنید و هم دیگران کنار شما این الزام را دارند، حال‌آنکه در محیط اداری یا در خانه دیگر این الزام وجود ندارد و فقط خودتان این الزام را دارید بنابراین کتابخانه قطعاً جای مناسب‌تری برای مطالعه است .

  • شما از سبک زندگی در بریدن پای افراد به کتابخانه‌ها گفتید. به نظر شما چرا و چگونه پای ما از کتابخانه‌ها بریده شد؟

من فکر می‌کنم بررسی این موضوع را باید جایی خارج از بحث کتاب و کتابخانه جست‌وجو کرد و آن در سبک زندگی مدرن امروز آدم‌ها خصوصاً در شهرهای بزرگ است. مثلاً شما تصور بفرمایید که من در منطقه خودم چند کتابخانه عمومی سراغ دارم؟ این کتابخانه‌های عمومی چقدر گنجایش دارند ؟ فاصله من با این کتابخانه‌ها چقدر است ؟ و برای رفتن به آنجا باید از چه وسیله نقلیه‌ای استفاده بکنم؟ آیا  زمان و فرصت رفت‌وآمد به آنجا رادارم؟ ، آیا با وضعیت ترافیک و آلودگی هوا واقعاً صرف می‌کند برای یک یا دو ساعت مطالعه به محیط دیگر مثل کتابخانه عمومی بروم؟ این موارد لزوماً دلیل متنی ندارد بلکه به گمان من دلیل فرا متنی دارد و دلایل آن را باید در جای دیگر جست‌وجو کرد. سبک زندگی مدرن شهری رفت‌وآمد را سخت کرده مگر در ضرورت‌ها و موارد اورژانسی رفت‌وآمدی صورت می‌گیرد.

  • چه اقداماتی به‌منظور ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی باید صورت بگیرد؟

در حال حاضر ما در قدم اول ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی هستیم. در این مسیر نیازمندیم تا کتابخانه‌هایمان را در اختیار فرهیختگان، اهل کتاب و مطالعه قرار دهیم. همچنین باید اطلاع‌رسانی کافی برای من به‌عنوان یک کتاب‌خوان صورت بگیرد تا بدانم در کدام منطقه کتابخانه وجود دارد و دیگر اینکه تسهیلاتی برای اهل مطالعه و کتاب در نظر گرفته شود. برای مثال حضور فرد شهیری مانند  قیصر امین پور در یک کتابخانه‌ای چقدر می‌تواند جذاب باشد؟ بخش دیگر برای جذب کتاب‌خوان به کتابخانه‌ها مربوط به نوع چیدمان و حتی متریال موجود در کتابخانه‌ها می‌شود. آرایه‌های  نور، آرایش میز، صندلی و چیدمان کتابخانه می‌تواند شکل مدرن‌تر از شکل فعلی داشته باشد. تقریباً در هر کتابخانه‌ای که رفتم همان شکل سنتی را دیدم و هنوز با چیدمان مدرن جالب‌توجه و متفاوتی در کتابخانه‌ها روبه‌رو نشده‌ام.

  • به‌منظور به‌روز کردن کتابخانه‌ها ازنظر فناوری روز دنیا چه اقداماتی باید صورت بگیرد و چقدر کتابخانه‌های فعلی از این فناوری‌ها بهره‌مند هستند ؟

 امروزه کتاب خواندن از طریق مانیتورها برای نسخی که خطی، دستی یا کاغذی هستند، وجود ندارد. درصورتی‌که این کار می‌تواند اقدامی بسیار مهم برای کسانی باشد که به‌نوعی به این نسخ نیازمند هستند. اینکه فرد متقاضی بتواند با یک اثر کلاسیک کمیاب و ارزشمند رابطه دیداری برقرار کند بسیار مهم است. اما اطلاع ندارم در کتابخانه‌ها تا چه حدی می‌شود از این امکانات استفاده کرد یا در کدام‌یک از کتابخانه‌های ما این امکانات وجود دارد، فقط می‌دانم در بعضی از کتابخانه‌های بزرگ ما این کار صورت می‌گیرد اما باید  این امکانات را همه‌جا پیدا کرد. اینکه فرض بفرمایید مراجعه‌کننده برای یافتن کتاب موردنظرش بتواند از سیستم‌های نوین استفاده کند نیز می‌تواند بسیار مهم و تأثیرگذار باشد.

  • به نظر شما کتابخانه‌ها برای ترویج کتاب‌خوانی چگونه می‌توانند مؤثر باشند؟

باید نیاز مخاطب امروز را بشناسیم. طبعاً افزایش امکانات نزدیک شده به معیار جهانی و مهم‌تر از اینها اطلاع‌رسانی دقیق و جذابیت بیشتر برای مطالعه نقش بسزای در ترویج و رشد فرهنگ کتاب‌خوانی خواهد داشت. به‌عبارت‌دیگر ما باید بتوانیم مخاطبین را با هر تمهیدی جذب کنیم و وقتی جذب کردیم امکاناتی برایش فراهم کنیم تا او را ماندگار کنیم اما هنوز در مرحله جذب مانده‌ایم. شاید این تمهیدات در فضاهای شهرهای بزرگ دیرتر به ثمر بنشیند اما به نظر من در شهرهای کوچک و همین‌طور در مراکز بخش‌ها و روستاها به‌راحتی می‌توان با تعبیه امکانات قابل‌توجه مسیر کتاب‌خوانی را تغییر داد .خوشبختانه یا متأسفانه بیش از ۸۰تا ۹۰ درصد از آمار مراجعه‌کنندگان به کتابخانه‌ها را  داوطلبان کنکور و دانش آموزان تشکیل می‌دهند. این موضوع از یک‌سو باعث خوشحالی است که ما اهل مطالعه داریم حتی اگر شده کتب درسی. از سوی دیگر نگران‌کننده است، چراکه آمار مطالعه کتاب‌های غیردرسی بسیار پایین است. متوسط زمان مطالعه در کشور ما بسیار فاجعه‌آمیز است. بنابراین باید تعارف را کم کرد و به مبلغ افزود، باید به کیفیت مطالعه توجه کنیم نه لزوماً تعداد آدم‌هایی که به کتابخانه می‌روند. از این حیث از کتابخانه‌ها لزوماً آن‌گونه که شایسته است استفاده و بهره کافی از آن برده نمی‌شود طبعاً در این صورت باوجود ارزش و اهمیتی که کتابخانه در ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی یک کشور دارد کشور ما کمترین بهره را از این امکانات می‌برد.

 

ارسال نظر
captcha
ارسال